# Physiologie du gout, ou Méditations de gastronomie transcendante

> Fiche œuvre du catalogue https://superlivre.fr/livre/physiologie-du-gout-ou-meditations-de-gastronomie-transcendante-cb16605002x (données du dépôt légal BnF).

- **Auteur** : [Jean Anthelme Brillat-Savarin](https://superlivre.fr/auteur/jean-anthelme-brillat-savarin-cb12305674c) (1755–1826)
- **contributeurs** : [Charles Monselet](https://superlivre.fr/auteur/charles-monselet-cb11916578t), [Eugène Bareste](https://superlivre.fr/auteur/eugene-bareste-cb165543716), [Joseph-Denis David](https://superlivre.fr/auteur/joseph-denis-david-cb150925477), [Auguste Sautelet](https://superlivre.fr/auteur/auguste-sautelet-cb156332730), [Alphonse Karr](https://superlivre.fr/auteur/alphonse-karr-cb11909455d), [Émile de La Bédollière](https://superlivre.fr/auteur/emile-de-la-bedolliere-cb11910239n), [Charles Geoffroy](https://superlivre.fr/auteur/charles-geoffroy-cb14974627c), [Marius-Michel (Atelier de reliure)](https://superlivre.fr/auteur/marius-michel-atelier-de-reliure-cb17910359c), [Armand Rio](https://superlivre.fr/auteur/armand-rio-cb11922017g), [Marcel Juilléron](https://superlivre.fr/auteur/marcel-juilleron-cb128152850), … (13 au total)
- **éditeur intellectuels** : [Pierre-Alexandre Gratet-Duplessis](https://superlivre.fr/auteur/pierre-alexandre-gratet-duplessis-cb12208598n), [Maurice Des Ombiaux](https://superlivre.fr/auteur/maurice-des-ombiaux-cb11886146c), [Prosper Montagné](https://superlivre.fr/auteur/prosper-montagne-cb11916586f), [Édouard de Pomiane](https://superlivre.fr/auteur/edouard-de-pomiane-cb11920205j), [Pascal Pia](https://superlivre.fr/auteur/pascal-pia-cb11919612w), [Michel Guibert](https://superlivre.fr/auteur/michel-guibert-cb11906253f)
- **illustrateurs** : [André Jacquemin](https://superlivre.fr/auteur/andre-jacquemin-cb11908429m), [Adolphe Lalauze](https://superlivre.fr/auteur/adolphe-lalauze-cb12617806n), [Ralph Soupault](https://superlivre.fr/auteur/ralph-soupault-cb119252528), [Charles Huard](https://superlivre.fr/auteur/charles-huard-cb130003639), [Jean-Émile Laboureur](https://superlivre.fr/auteur/jean-emile-laboureur-cb11910410g)
- **Première parution** : 1826
- **Langue** : français
- **Genres** : [Autobiographie](https://superlivre.fr/genre/autobiographie-cb119600630), [Cuisine](https://superlivre.fr/genre/cuisine-cb11931819b), [Gastronomie](https://superlivre.fr/genre/gastronomie-cb11931547r), [Goût](https://superlivre.fr/genre/gout-cb11982973p), [Philosophie](https://superlivre.fr/genre/philosophie-cb119368422), [Physiologies](https://superlivre.fr/genre/physiologies-cb119462449), [Savoir-vivre à table](https://superlivre.fr/genre/savoir-vivre-a-table-cb11944285d), [XIXe siècle](https://superlivre.fr/genre/xixe-siecle-cb11975999w)
- **Éditions recensées** : 64 (1826–2023)

## Résumé

Principal ouvrage du magistrat Jean Anthelme Brillat-Savarin, publié d'abord anonymement en 1825, "Physiologie du goût, ou Méditations de gastronomie transcendante" est un chef-d'œuvre d'humour, d'esprit, de philosophie et d'art culinaire. Composé à la façon d'un traité mêlant aphorismes, maximes, méditations et leçons professorales de cuisine, son intérêt tient dans la légèreté avec laquelle les diverses questions culinaires sont présentées et dans l'ironie constante qui traverse tout l'ouvrage. Les réflexions du facétieux auteur sur les hommes et les choses se mêlent à une continuelle verve descriptive, qui sait demeurer cependant toujours savante, précise et évocatrice. Le lecteur passe de la «Théorie de la friture» aux digressions sur les plaisirs de la table, de l'«Histoire philosophique de la cuisine» (Méditation XXVII) aux anecdotes des «Variétés». Ses aphorismes sont aujourd'hui célèbres: «Dis-moi ce que tu manges, je te dirai ce que tu es», «La destinée des nations dépend de la manière dont elles se nourrissent», «Un dessert sans fromage est une belle à qui il manque un œil»; «On devient cuisinier, mais on naît rôtisseur», etc. Au fil des ans, "Physiologie du goût" sera si apprécié par les gastronomes que plusieurs produits culinaires (gâteau, fromage,…) seront baptisés du nom de Brillat-Savarin.

## Éditions

| Année | Éditeur | Ville | Pages | ISBN |
|---|---|---|---|---|
| 1826 |  |  |  |  |
| 1828 | [A. Sautelet](https://superlivre.fr/editeur/a-sautelet) | Paris |  |  |
| 1829 |  |  |  |  |
| 1834 | [J. Tissier](https://superlivre.fr/editeur/j-tissier) | Paris |  |  |
| 1838 | [Charpentier](https://superlivre.fr/editeur/charpentier) | Paris | 493 |  |
| 1839 | [Charpentier](https://superlivre.fr/editeur/charpentier) | Paris | 484 |  |
| 1840 | [Charpentier](https://superlivre.fr/editeur/charpentier) | Paris | 455 |  |
| 1840 | [G. de Gonet](https://superlivre.fr/editeur/g-de-gonet) | [Paris] | 416 |  |
| 1844 | [Charpentier](https://superlivre.fr/editeur/charpentier) | Paris | 474 |  |
| 1846 | [Paulin](https://superlivre.fr/editeur/paulin) | Paris |  |  |
| 1847 | [A. Pigoreau](https://superlivre.fr/editeur/a-pigoreau) | Paris |  |  |
| 1847 | [Charpentier](https://superlivre.fr/editeur/charpentier) | Paris | 474 |  |
| 1848 | [G. de Gonet](https://superlivre.fr/editeur/g-de-gonet) | Paris | 416 |  |
| 1850 | [impr. de Boulé](https://superlivre.fr/editeur/boule) | Paris | 280 |  |
| 1851 | [G. Barba](https://superlivre.fr/editeur/g-barba) | Paris | 80 |  |
| 1852 | [Passard](https://superlivre.fr/editeur/passard) | Paris | 632 |  |
| 1853 | [Charpentier](https://superlivre.fr/editeur/charpentier) | Paris | 528 |  |
| 1858 | [G. Barba](https://superlivre.fr/editeur/g-barba) | Paris | 80 |  |
| 1858 |  |  |  |  |
| 1859 | [Passard](https://superlivre.fr/editeur/passard) | Paris | 632 |  |
| 1859 | [G. Barba](https://superlivre.fr/editeur/g-barba) | Paris | 80 |  |
| 1861 | [Vve A. Pigoreau](https://superlivre.fr/editeur/vve-a-pigoreau) | Paris |  |  |
| 1862 | [Charpentier](https://superlivre.fr/editeur/charpentier) | Paris | 528 |  |
| 1864 | [Furne](https://superlivre.fr/editeur/furne) | Paris | 460 |  |
| 1865 | [Bernardin-Béchet](https://superlivre.fr/editeur/bernardin-bechet) | Paris |  |  |
| 1866 | [Bureaux de la publication](https://superlivre.fr/editeur/bureaux-de-la-publication) | Paris |  |  |
| 1867 | [impr. de Garnier](https://superlivre.fr/editeur/garnier) | Paris | 492 |  |
| 1869 | [Michel Lévy frères](https://superlivre.fr/editeur/michel-levy-freres) | Paris | 339 |  |
| 1872 | [G. Barba](https://superlivre.fr/editeur/g-barba) | Paris | 80 |  |
| 1874 |  |  |  |  |
| 1876 |  |  |  |  |
| 1879 | [librairie des bibliophiles](https://superlivre.fr/editeur/des-bibliophiles) | Paris | 320 |  |
| 1881 |  |  |  |  |
| 1883 | [E. Dentu](https://superlivre.fr/editeur/e-dentu) | Paris | 308 |  |
| 1895 | [Librairie de la bibliothèque nationale](https://superlivre.fr/editeur/la-bibliotheque-nationale) | Paris |  |  |
| 1898 | [Librairie de la bibliothèque nationale](https://superlivre.fr/editeur/la-bibliotheque-nationale) | Paris |  |  |
| 1907 | [E. Fasquelle](https://superlivre.fr/editeur/eugene-fasquelle) | Paris | 528 |  |
| 1911 | [Librairie de la bibliothèque nationale](https://superlivre.fr/editeur/la-bibliotheque-nationale) | Paris | 191 |  |
| 1923 | [A. Lemerre](https://superlivre.fr/editeur/alphonse-lemerre) | Paris | 254 |  |
| 1923 |  |  |  |  |
| 1926 | [J. Budry & Cie](https://superlivre.fr/editeur/j-budry-cie) | Paris | 403 |  |
| 1926 |  |  |  |  |
| 1926 | [impr. de Garnier](https://superlivre.fr/editeur/garnier) | Paris | 492 |  |
| 1930 | [H. Piazza](https://superlivre.fr/editeur/h-piazza) | Paris | 201 |  |
| 1930 |  |  |  |  |
| 1942 | [Éd. littéraires de France](https://superlivre.fr/editeur/litteraires-de-france) | Paris | 231 |  |
| 1945 |  |  |  |  |
| 1948 |  |  |  |  |
| 1951 | [E. Flammarion](https://superlivre.fr/editeur/flammarion) | Paris | 228 |  |
| 1951 |  |  |  |  |
| 1954 |  |  |  |  |
| 1959 |  |  |  |  |
| 1967 | [P. Waleffe](https://superlivre.fr/editeur/p-waleffe) | Paris | 176 |  |
| 1967 | [P. Waleffe](https://superlivre.fr/editeur/p-waleffe) | Paris | 175 |  |
| 1968 | [J. de Bonnot](https://superlivre.fr/editeur/j-de-bonnot) | Paris | 461 |  |
| 1974 | [impr. de A. Gérard](https://superlivre.fr/editeur/a-gerard) | Verviers. - Paris | 255 |  |
| 1975 | [Hermann](https://superlivre.fr/editeur/hermann) | Paris | 185 | 2-7056-5779-7 |
| 1981 | [Hermann](https://superlivre.fr/editeur/hermann) | Paris | 185 | 2-7056-5942-0 |
| 1982 | [E. Flammarion](https://superlivre.fr/editeur/flammarion) | Paris | 399 | 2-08-081109-6 |
| 1997 | [le Grand livre du mois](https://superlivre.fr/editeur/le-grand-livre-du-mois) | Paris | 391 |  |
| 1997 | [C. Lacour](https://superlivre.fr/editeur/c-lacour) | Nîmes | 525 | 2-84406-041-2 |
| 2009 | [E. Flammarion](https://superlivre.fr/editeur/flammarion) | Paris | 399 | 978-2-08-122717-0 |
| 2017 | [E. Flammarion](https://superlivre.fr/editeur/flammarion) | [Paris] | 399 | 978-2-08-141648-2 |
| 2023 | [La République des lettres](https://superlivre.fr/editeur/la-republique-des-lettres) | Paris | 430 | 978-2-8249-1361-2 |
