# De la Servitude volontaire, ou le Contr'un

> Fiche œuvre du catalogue https://superlivre.fr/livre/de-la-servitude-volontaire-ou-le-contrun-cb11972720b (données du dépôt légal BnF).

- **Auteur** : [Étienne de La Boétie](https://superlivre.fr/auteur/etienne-de-la-boetie-cb119102416) (1530–1563)
- **contributeurs** : [Michel de Montaigne](https://superlivre.fr/auteur/michel-de-montaigne-cb11916599s), [Jean-François Payen](https://superlivre.fr/auteur/jean-francois-payen-cb12185767p), [Pierre Coste](https://superlivre.fr/auteur/pierre-coste-cb12119832t), [Félicité de La Mennais](https://superlivre.fr/auteur/felicite-de-la-mennais-cb11910852h), [Auguste Vermorel](https://superlivre.fr/auteur/auguste-vermorel-cb12515525f), [Charles-Ange Laisant](https://superlivre.fr/auteur/charles-ange-laisant-cb12174562z), [Edmond Gilliard](https://superlivre.fr/auteur/edmond-gilliard-cb13333969w), [André Desponds](https://superlivre.fr/auteur/andre-desponds-cb15091269g), [Marcel Gauchet](https://superlivre.fr/auteur/marcel-gauchet-cb11904302b), [Françoise Bayard](https://superlivre.fr/auteur/francoise-bayard-cb11890685d), … (14 au total)
- **éditeur intellectuels** : [Jean Baptiste Mesnard](https://superlivre.fr/auteur/jean-baptiste-mesnard-cb105723223), [Charles Antoine Teste](https://superlivre.fr/auteur/charles-antoine-teste-cb10732566s), [Léon Feugère](https://superlivre.fr/auteur/leon-feugere-cb12419954x), [Adolphe Rechastelet](https://superlivre.fr/auteur/adolphe-rechastelet-cb10046157p), [Paul Bonnefon](https://superlivre.fr/auteur/paul-bonnefon-cb12115372q), [Damase Jouaust](https://superlivre.fr/auteur/damase-jouaust-cb125210646), [Maurice Rat](https://superlivre.fr/auteur/maurice-rat-cb124398155), [Charlotte Charrier](https://superlivre.fr/auteur/charlotte-charrier-cb11171996h), [Charlotte Charrier](https://superlivre.fr/auteur/charlotte-charrier-cb154549915), [Simone Goyard-Fabre](https://superlivre.fr/auteur/simone-goyard-fabre-cb11886460r), … (30 au total)
- **traducteurs** : [Charles Antoine Teste](https://superlivre.fr/auteur/charles-antoine-teste-cb10732566s), [Séverine Auffret](https://superlivre.fr/auteur/severine-auffret-cb11889515x), [Roland Levreaud](https://superlivre.fr/auteur/roland-levreaud-cb127220027)
- **Première parution** : 1835
- **Langue** : français
- **Éditions recensées** : 65 (1835–2023)

## Résumé

À contre-courant des idées de son temps – on est alors en plein humanisme –, La Boétie constate non seulement que « l'amour de la liberté n'est pas si naturel », mais encore que le peuple est complice de sa propre servitude puisqu'il contribue, par son obéissance même, au maintien du tyran. La Boétie montre que tout pouvoir, aussi injuste soit-il, ne perdure que du fait de la participation des dominés à leur domination. Un demi-millénaire après sa rédaction, cet essai éclaire toujours d'une lumière crue ce que Miguel Benasayag appelle dans sa préface « notre époque obscure ». Une nouvelle édition spéciale pour les 10 ans du passager clandestin (ne pouvant être vendue).

## Éditions

| Année | Éditeur | Ville | Pages | ISBN |
|---|---|---|---|---|
| 1835 |  |  |  |  |
| 1835 | [Chamerot](https://superlivre.fr/editeur/chamerot) | Paris | 96 |  |
| 1835 | [P. Daubrée et Cailleux](https://superlivre.fr/editeur/p-daubree-et-cailleux) | Paris | 149 |  |
| 1835 | [P. Daubrée et Cailleux](https://superlivre.fr/editeur/p-daubree-et-cailleux) | Paris | 149 |  |
| 1835 |  |  |  |  |
| 1835 |  |  |  |  |
| 1835 |  |  |  |  |
| 1836 | [chez les Marchands de Nouveautés](https://superlivre.fr/editeur/les-marchands-de-nouveautes) | Bruxelles. - Paris | 3 |  |
| 1846 | [J. Delalain](https://superlivre.fr/editeur/j-delalain) | Paris | 532 |  |
| 1863 |  |  |  |  |
| 1863 |  |  |  |  |
| 1863 | [Librairie de la bibliothèque nationale](https://superlivre.fr/editeur/la-bibliotheque-nationale) | Paris | 192 |  |
| 1872 | [librairie des bibliophiles](https://superlivre.fr/editeur/des-bibliophiles) | Paris | 66 |  |
| 1921 | [Hatier](https://superlivre.fr/editeur/hatier) | Paris | 64 |  |
| 1922 |  |  |  |  |
| 1922 | [Société littéraire de France](https://superlivre.fr/editeur/societe-litteraire-de-france) | Paris | 61 |  |
| 1922 |  |  |  |  |
| 1924 |  |  |  |  |
| 1931 | [Éditions du Groupe de propagande par la brochure](https://superlivre.fr/editeur/du-groupe-de-propagande-par-la-brochure) | Paris | 40 |  |
| 1943 | [les Portes de France](https://superlivre.fr/editeur/les-portes-de-france) | Porrentruy | 93 |  |
| 1944 |  |  |  |  |
| 1947 |  |  |  |  |
| 1954 | [Pensée et action](https://superlivre.fr/editeur/pensee-et-action) | Paris, Bruxelles | 91 |  |
| 1963 | [A. Colin](https://superlivre.fr/editeur/armand-colin) | Paris | 130 |  |
| 1976 | [Librairie Payot](https://superlivre.fr/editeur/payot) | Paris | 307 | 2-228-52080-2 |
| 1981 | [J. Vrin](https://superlivre.fr/editeur/j-vrin) | Paris | 89 |  |
| 1983 | [E. Flammarion](https://superlivre.fr/editeur/flammarion) | Paris | 220 |  |
| 1985 | [le Griffon d'argile](https://superlivre.fr/editeur/le-griffon-dargile) | Sainte-Foy, Canada | 192 | 2-920210-57-2 |
| 1989 | [L'Ingénieur liberté](https://superlivre.fr/editeur/lingenieur-liberte) | Paris | 24 |  |
| 1992 | [impr. nationale](https://superlivre.fr/editeur/imprimerie-nationale) | [Paris] | 106 | 2-11-081254-0 |
| 1993 | [Gallimard](https://superlivre.fr/editeur/gallimard) | [Paris] | 303 | 2-07-073081-6 |
| 1993 | [impr. nationale](https://superlivre.fr/editeur/imprimerie-nationale) | Paris | 106 | 2-11-081164-1 |
| 1993 | [Librairie Payot](https://superlivre.fr/editeur/payot) | Paris | 307 | 2-228-88625-4 |
| 1994 | [Éditions Sat-Amikaro](https://superlivre.fr/editeur/sat-amikaro) | Paris | 55 |  |
| 1995 | [Éd. Mille et une nuits](https://superlivre.fr/editeur/mille-et-une-nuits) | Paris | 63 | 2-910233-94-4 |
| 2002 | [J. Vrin](https://superlivre.fr/editeur/j-vrin) | Paris | 175 | 2-7116-1545-6 |
| 2002 | [Librairie Payot](https://superlivre.fr/editeur/payot) | Paris | 334 | 2-228-89669-1, 978-2-228-91342-3 |
| 2003 | [Arléa](https://superlivre.fr/editeur/arlea) | Paris | 105 | 2-86959-614-6 |
| 2004 | [Thélème](https://superlivre.fr/editeur/theleme) | Paris |  | 2-87862-262-6 |
| 2007 | [Arléa](https://superlivre.fr/editeur/arlea) | Paris | 120 | 978-2-363-08235-0, 978-2-86959-781-5 |
| 2008 | [Gallimard](https://superlivre.fr/editeur/gallimard) | [Paris] | 182 | 978-2-07-035771-0 |
| 2010 | [Le Monde](https://superlivre.fr/editeur/le-monde) | Paris | 189 | 978-2-08-124345-3 |
| 2010 | [les Cahiers d'Outre-rêve](https://superlivre.fr/editeur/les-cahiers-doutre-reve) | Tours | 73 | 978-2-9537402-1-9 |
| 2010 | [le Passager clandestin](https://superlivre.fr/editeur/le-passager-clandestin) | Le Pré Saint-Gervais | 91 | 978-2-916952-39-0 |
| 2013 | [la Verdine éition.](https://superlivre.fr/editeur/la-verdine-eition) | [La Crèche] | 25 | 978-2-9546953-0-3 |
| 2013 | [Librio](https://superlivre.fr/editeur/librio) | Paris | 73 | 978-2-290-07529-6 |
| 2014 | [J. Vrin](https://superlivre.fr/editeur/j-vrin) | Paris | 112 | 978-2-7116-2563-5 |
| 2014 | [Larousse](https://superlivre.fr/editeur/larousse) | [Paris] | 95 | 978-2-03591357-9 |
| 2015 | [Hadès](https://superlivre.fr/editeur/hades) | [Rouen] | 128 | 979-10-92128-21-5 |
| 2015 | [Éd. Bouchène](https://superlivre.fr/editeur/bouchene) | Saint-Denis | 371 | 978-2-35676-035-7 |
| 2015 | [E. Flammarion](https://superlivre.fr/editeur/flammarion) | Paris | 220 | 978-2-0813-6667-1 |
| 2016 | [Ellipses](https://superlivre.fr/editeur/ellipses) | Paris | 153 | 978-2-340-01181-6 |
| 2016 | [E. Flammarion](https://superlivre.fr/editeur/flammarion) | Paris | 237 | 978-2-0813-7501-7 |
| 2017 | [le Passager clandestin](https://superlivre.fr/editeur/le-passager-clandestin) | Neuvy-en-Champagne | 75 | 978-2-36935-082-8 |
| 2018 | [Librio](https://superlivre.fr/editeur/librio) | Paris | 75 | 978-2-290-15807-4 |
| 2020 | [Exuvie éditions](https://superlivre.fr/editeur/exuvie-editions) | Authume | 57 | 978-2-491031-12-1, 978-2-491031-43-5 |
| 2021 | [Magnard](https://superlivre.fr/editeur/magnard) | [Paris] | 95 | 978-2-210-77076-8 |
| 2021 | [Éd. Mille et une nuits](https://superlivre.fr/editeur/mille-et-une-nuits) | [Paris] | 59 | 978-2-7555-0785-0 |
| 2021 | [la Part commune](https://superlivre.fr/editeur/la-part-commune) | Rennes | 125 | 978-2-84418-418-4 |
| 2021 | [Éd. JDH](https://superlivre.fr/editeur/jdh-editions) | Bussy-Saint-Georges | 44 | 978-2-38127-142-2 |
| 2022 | [Exuvie éditions](https://superlivre.fr/editeur/exuvie-editions) | [Thervay] | 61 | 978-2-491031-53-4 |
| 2022 | [Klincksieck](https://superlivre.fr/editeur/klincksieck) | Paris | 169 | 978-2-252-04653-1 |
| 2023 | [Librio](https://superlivre.fr/editeur/librio) | Paris | 75 | 978-2-290-38504-3 |
| 2023 | [La République des lettres](https://superlivre.fr/editeur/la-republique-des-lettres) | Paris | 284 | 978-2-8249-1477-0 |
| 2023 | [l'Alchimiste éditions](https://superlivre.fr/editeur/lalchimiste-editions) | [Genillé] | 63 | 978-2-37966-216-4 |
